Lees verder
23 landelijke belangenorganisaties bundelen vandaag hun krachten met de oprichting van Stichting Nationale Toiletpas. Met de ondertekening van een gezamenlijk plan van aanpak verbinden de organisaties zich aan de realisatie van één aandoeningsoverstijgende, herkenbare, landelijke toiletpas voor ruim 1 miljoen Nederlanders die vanwege een blaas- en of darmaandoening snel toegang tot een toilet nodig hebben.
Daarmee willen de organisaties een einde maken aan de huidige versnippering van toiletpassen en drempels voor toilettoegang wegnemen. De oprichting wordt vanmiddag in Utrecht officieel bekrachtigd.
Er zijn 2 miljoen buik- en 1,5 miljoen blaaspatiënten in Nederland. Denk hierbij aan mensen met bijvoorbeeld chronische darmziekten, dwarslaesie of stoma. Maar ook aan mensen die door de gevolgen van oncologische aandoeningen of neurologische aandoeningen kampen met acute blaas- of darmproblemen. De helft van hen heeft binnen 1 tot 5 minuten een toilet nodig. Het gebrek aan gegarandeerde, snelle toegang tot een toilet is voor deze mensen essentieel voor hun gezondheid en welzijn. De deur uitgaan is daardoor niet vanzelfsprekend. De angst om niet op tijd een toilet te vinden, leidt dagelijks tot sociaal isolement en thuisblijven.
In de loop der jaren zijn verschillende toiletpassen ontstaan, vaak gekoppeld aan een specifieke aandoening. Die verschillende passen zijn niet overal bekend en herkenbaar. Daardoor kan bij ondernemers en medewerkers onduidelijkheid ontstaan en krijgen mensen niet altijd toegang tot een toilet wanneer dat dringend nodig is.
Eén herkenbare toiletpas voor heel Nederland
Met de oprichting van de Stichting Nationale Toiletpas bundelen 23 belangenorganisaties, waaronder Olijf, hun krachten. Hun doel is één breed gedragen, onafhankelijke en aandoeningsoverstijgende toiletpas voor heel Nederland. Wat de gehandicaptenparkeerkaart is voor mobiliteit, moet de nationale toiletpas worden voor mensen met een blaas- en/of darmaandoening.
“Even naar de stad, met de trein reizen of een dagje uit: voor veel mensen is dat alleen ontspannen mogelijk als zij weten dat ze snel naar een toilet kunnen,” aldus het bestuur van de Stichting Nationale Toiletpas. “Met één herkenbare pas willen we duidelijkheid creëren voor zowel pashouders als ondernemers, gemeenten en organisaties. Zo willen we ervoor zorgen dat meer mensen gewoon mee kunnen doen en hun vrijheid terugkrijgen.”
Van burgerinitiatief tot landelijk collectief
Het initiatief voor de stichting is gestart door ervaringsdeskundige Rianne Meersschaert. Nadat zij zich al eerder in de media hard maakte voor bekendheid en verbetering rondom het gebruik van een toiletpas, vonden haar oproepen brede weerklank bij patiëntenverenigingen. “Ik heb altijd gezegd: er moet één landelijke, aandoeningsoverstijgende toiletpas komen voor iedereen die dit nodig heeft,” vertelt Rianne. “Dat alle belangenorganisaties nu de handen ineenslaan op Utrecht Centraal - hét centrale knooppunt van Nederland waar letterlijk en figuurlijk al onze lijntjes samenkomen - is een enorme mijlpaal. Samen maken we van die wens nu de landelijke norm.”
Gefaseerde uitrol: lancering Nationale Toiletpas in 2027
De oprichting van de stichting vormt de eerste stap in een gefaseerd traject. De stichting streeft naar een eerste uitrol van de Nationale Toiletpas in het najaar van 2027, via de aangesloten belangenorganisaties. In de periode daarna (vermoedelijk 2028) volgt de verdere landelijke openstelling.
Mensen achter de cijfers: korte ervaringsverhalen
Een snelle toilettoegang kan het verschil maken tussen ergens naartoe durven gaan of thuisblijven. Tijdens de oprichting vertellen ervaringsdeskundigen wat de beschikbaarheid van een toilet in hun dagelijks leven betekent.
Zoë Ritzaléos (dwarslaesie & incontinentie): “Niet meer kunnen lopen is heel heftig. Maar geen controle over je blaas- en darmen vind ik veel heftiger”, zegt ervaringsdeskundige Zoë met een glimlach. “Ik maak er vaak een grapje om en zoek altijd naar een oplossing. Regelmatig moet ik m’n blaas legen in een hoekje van een café/restaurant in een opvangzak of lege fles. Iedereen moet naar de wc. Misschien niet op dezelfde manier, maar het zou gewoon vanzelfsprekend moeten zijn. De Nationale Toiletpas geeft precies dat stukje begrip en spontaniteit terug, zonder dat je je situatie uit hoeft te leggen.”
Ady van de Plas (ziekte van Crohn): “Je ziet niet dat ik een chronische darmziekte heb, maar de angst om onderweg geen toilet te vinden, beheerst je leven,” vertelt ervaringsdeskundige Ady. “Soms eet ik vooraf bewust niets, zodat ik zeker weet dat ik niet naar het toilet hoef. De Nationale Toiletpas geeft me straks mijn vrijheid terug, zodat ik net als ieder ander weer zorgeloos op stap kan.”
Rianne Meersschaert (incontinentie als direct gevolg van MS): “Met een neurogene blaas kan de drang om naar het toilet te moeten opeens secondenwerk zijn. Als je dan bij een winkel om hulp vraagt, is er 50% kans op een fijne reactie. Vaak sta je voor je het weet jezelf uit te leggen en te onderhandelen terwijl het nat letterlijk al in je broek staat. Ik snap heel goed dat dat soort momenten je ontzettend onzeker kunnen maken om de deur uit te gaan. Met de toiletpas hoop ik dat niemand dat meer hoeft mee te maken en dat er meteen begrip is.”